فرمول‌های پرکاربرد جدول محاسباتی با مثال فارسی: SUM تا VLOOKUP
خلاصه: پنج فرمول پایه برای بیشتر کارهای دفتری کافی است: SUM برای جمع، IF برای شرط، SUMIF و COUNTIF برای جمع و شمارش شرطی، VLOOKUP برای جست‌وجو و IFERROR برای مهار خطا. در دستنویس آرگومان‌ها با «;» جدا میشوند.
قواعد پایه
هر فرمول با علامت = شروع میشود. ارجاع سلول با حرف ستون و شماره‌ی سطر است (B2). بازه را با دونقطه می‌نویسید (B2:B10). در دستنویس جداکننده‌ی آرگومان نقطه‌ویرگول است.
SUM و AVERAGE: جمع و میانگین
اگر هزینه‌های ماه در B2 تا B10 هستند: =SUM(B2:B10) جمع و =AVERAGE(B2:B10) میانگین را میدهد. متن‌های داخل بازه نادیده گرفته میشوند.
IF: تصمیم‌گیری
برای برچسب «زیاد/کم»: =IF(B2>1000000;"زیاد";"کم"). شرط‌ها را می‌توانید با AND و OR ترکیب کنید.
SUMIF و COUNTIF: جمع و شمارش شرطی
جمع همهی هزینه‌های بالای یک میلیون: =SUMIF(B2:B10;">1000000"). تعداد آن‌ها: =COUNTIF(B2:B10;">1000000").
VLOOKUP: پیداکردن مقدار از یک جدول
اگر ستون A کد کالا و ستون B قیمت است: =VLOOKUP(E2;A2:B50;2;FALSE) قیمت کد موجود در E2 را برمی‌گرداند. عدد ۲ یعنی ستون دوم بازه و FALSE یعنی تطبیق دقیق. اگر کد پیدا نشود خطای #N/A می‌گیرید.
IFERROR: خطاهای مرتب
=IFERROR(VLOOKUP(E2;A2:B50;2;FALSE);"نامشخص") به‌جای خطا، یک متن خوانا نشان میدهد. برای تقسیم هم مفید است: =IFERROR(B2/C2;0).
خطاهای رایج و مرور سریع
#DIV/0!یعنی تقسیم بر صفر؛IFERRORیا شرط IF.#N/Aیعنی VLOOKUP چیزی نیافت؛ املا و فاصله‌ها (TRIM) را بررسی کنید.- ارجاع بازه‌ها را با «:» بنویسید و بعد از کشیدن فرمول، بازه را بررسی کنید.
نکته‌های کاربردی
- اعداد فارسی (۱۲۳) و لاتین هر دو فهمیده میشوند.
- برای ثابت نگه‌داشتن سلول هنگام کپی از $ استفاده کنید (
$B$2). - برای خروجی گرفتن، CSV بگیرید و در Excel باز کنید.
پرسش‌های پرتکرار
فرمول من #NAME? میدهد، چرا؟
نام تابع اشتباه است یا آن تابع در دستنویس وجود ندارد. املا را بررسی کنید.
فرمولها روی سرور اجرا میشوند؟
نه؛ همهی محاسبهها در مرورگر خود شما انجام میشود.